مصاحبه

افسون و افسانهی خشونت در خاورمیانه

در گفتگو با دکتر محمدمهدی مجاهدی

استاد نظریهی سیاسی مقایسهای دپارتمان علوم سیاسی دانشگاه برلین

مصاحبه کننده: عبدالعزیز مولودی

متن این مصاحبه در شماره پنجم ماهنامه ی اندیشه ی اصلاح، اسفند ماه 94، صفحات 38-32 منتشر شده است.

منطقهی خاورمیانه در سالهای اخیر و اکنون، شاهد اعمال خشونتهای گستردهای شده است. از نظر شما این پدیده را چگونه میتوان تحلیل کرد؟ به عبارت دیگر چرا این سطح از خشونت در منطقه تجربه میشود؟

از شما و دیگر گردانندگان این نشریهی ارجمند تشکر میکنم خصوصاً برای این که به موضوع خشونت پرداختهاید و از آن مسألهای ساختهاید و پرسشهایی را دربارهی این مسأله درانداختهاید. اندیشیدن به خشونت ممکن است در نگاه نخست چندان جذاب یا خوشایند به نظر نرسد، که از جهاتی واقعاً هم نیست. اما صبوری ورزیدن بر تلخی این درنگ، میوههای شیرین و نیکویی دارد. اگر دقیق نگاه کنیم، اندیشیدن به خشونت به عنوان یک مسأله، شرطی ضروری و گریزناپذیر برای اندیشیدن و دست یافتن به همهی ارزشهای زندگی جمعی است: صلح و آرامش، عدالت، آزادی، امنیت، پیشرفت و توسعه و مدنیت و مدرنیت (به هر معنایی که از این ارزشها یا آرمانها مراد کنید) همگی در گرو مهار، تحدید، فروکاستن و دگرگون ساختنِ خشونت است. به تعبیر دیگر، شما میتوانید همهی ارزشها و ارمانهایی را که برشمردم، به شکل سلبی، بر مدارِ نفی وجه یا وجوهی از خشونت، تعبیر و تعریف و تبیین کنید.