انتخابات شوراهای شهر در بوکان

انتخابات شوراهای شهر در بوکان

عبدالعزیز مولودی

(منتشر شده در هفته نامه سیروان، سنندج، 6/3/96)

برگزاری انتخابات شوراهای شهر در کنار انتخابات ریاست جمهوری، فصل جدیدی در این دوره برای برخی از شهرها ایجاد کرد. شهر بوکان از جمله شهرهای رده ی اول جمعیتی در استان آذربایجان غربی است که بعد از ارومیه در رتبه ی دومی یا سومی استان قراردارد. این شهر در دوره ی چهارم شوراهای شهر، با انتخاب شورای تقریبا یکدست به لحاظ تحصیلی و سنی- بجز موارد استثنا- شاهد دوره ای پر تنش میان اعضای شورا، شهرداران منتخب آنها و نماینده ی مردم در مجلس شورای اسلامی بود و از این رهگذر می توان گفت بسیاری از فرصت ها سوخت و نوعی از عدم اعتماد به آنها را در مجموع بدنبال داشت. ناگفته نماند که نمی توان بر برخی از فعالیت های صورت گرفته ی این دوره چشم بست و آن را نادیده گرفت، با وصف این خاطره پر تنش این دوره به زودی از ذهن مردم دور نمی شود. در این بین هم باید اشاره کرد که همه ی مسئولیت تنش های ایجاد شده بر عهده ی اعضای شورای دوره ی چهارم نبوده و نیست.

انتخابات دوره ی پنجم شوراهای شهر در حالی در بوکان برگزار گردید که انتظار می رفت که با در نظر گرفتن وضعیت نابسامان شهرداری و میزان بدهی آن، کمتر کسی حاضر به ثبت نام در این دوره باشد. با این وصف، با ثبت نام بیش از 155 نفر در ابتدای امر، مشخص شد که این حوزه هنوز از آن میزان از انگیزه برخوردار است که مجموعه ای از شهروندان در این حد ثبت نام نمایند. در بین ثبت نام شدگان نیز حدود چهارده خانم حضور داشتند و این را البته بایستی به فال نیک گرفت که علیرغم تجربه ی ناموفق حضور یک نفر خانم در شورای دوره ی چهارم، اکنون زنان با انگیزه ی بالاتری وارد این عرصه شده اند.

فارغ از اینکه برخی از افراد و از جمله سر لیست اصلاح طلبان شهر با چند مرحله افت وخیز در نهایت از ورود به عرصه ی رقابت ها بازماندند، اما مطرح شدن گروهی ائتلافی در این انتخابات به پدیده ای تبدیل شد که به نظر می رسد کارکردهای متنوعی را در آینده ی این شهر خواهد داشت. ائتلاف یاوران انتخاب سالم را می توان به عنوان ائتلافی حاصل از اراده ی خودجوش و مستقل طبقه ی متوسط شهری دانست که برای اولین بار در این شهر و بعد از سالها شکل گرفته است. لیست نهایی ائتلاف شامل شش نفر بود که با در نظر داشت رد صلاحیت یکی از اعضای موثر آن، بسته شده بود. از این لیست چهار نفر در ترکیب هفت نفره ی شورای شهر قرار گرفتند. شکل گیری این ائتلاف در حالی که سرمایه ی اجتماعی شهر در این زمینه به حداقل خود رسیده بود را می توان به عنوان بازآفرینی سرمایه و اعتماد اجتماعی جدیدی در شهر بوکان تلقی کرد، ضمن اینکه در ترکیب این دوره ی شورا، دو عضو زن نیز وجود دارد.

فضای انتخابات در بوکان مخصوصا در دوره های انتخابات برای نمایندگی مجلس شورای اسلامی و اعضای شوراهای شهر، معمولا فضایی ملتهب با انواع رفتارهای غیرعرفی و حتی در برخی از موارد خلاف عرف و اخلاق بوده است. معمول آن است که برخی از افراد به برخی از چهره های شهر منسوب هستند و اینان در هنگام انتخابات به عنوان عوامل تخریب وارد کارزار انتخاباتی می شوند. اکنون فضای مجازی نیز به آن افزوده شده و می توان ادعا کرد که بیشتر رفتار های تخریبی فیزیکی سابق به فضای مجازی منتقل شده و در چهارچوب گروه های تلگرامی این رفتارها نمود یافته اند. در این دوره هم با توجه به اینکه به غیر از ائتلاف یاوران انتخاب سالم، ائتلاف موثر دیگری وجود نداشت، عمده ی فضای تبلیغاتی واقعی و مجازی به حمله به این ائتلاف اختصاص یافت. آنچه که در این بین جلب توجه کرد ایجاد اعتماد عمومی به اعضای ائتلاف بود بگونه ای که چهار نفر از شش نفر آنها در صدر اعضای شورای شهر قرار گرفتند.

حملات بیشتر متوجه این بود که ائتلاف دارای عقبه ای پنهان در پشت پرده است و می تواند دارای آثار منفی و یا حتی خطرناک باشد. برخی از افراد با داشتن دید و تحلیل امنیتی، حتی آنرا تا حد افراط گرایی مذهبی هم بالا بردند، وابستگی پنهانی به نماینده ی مجلس، وابستگی به فرماندار شهرستان و .... برخی دیگر از حملاتی بود که به اعضای ائتلاف صورت گرفت. در حالی که بسیار بدیهی است که جمع این موارد نقیض با هم در عمل ممکن نیست. شاید بتوان گفت که علت اصلی این حملات ناشی از عدم وجود تجربه ای قبلی از این دست در سطح شهرستان است که در آن برخی از شهروندان تنها بر اساس احساس نگرانی از وضعیت نابسامان اداری، مالی و عمرانی شهرداری و شورای شهر و نیز بحران در روبط میان مسئولان دیگر با این دو نهاد، گردهم جمع شده و تلاش کردند تا بتوانند با متقاعد کردن برخی از چهره های شناخته شده، معتمد و یا متخصص شهر زمینه ی ایجاد اتئلاف را فراهم آورند. این علت و نیز علل دیگری چون غلبه ی منفی نگری بر کل روند و شاید احساس ترس از رقیب در مجموع باعث شد تا بجای تحلیل دقیق پدیده، گمانه زنیهای غیر واقعی و نادرست در کانون بحث ها قرار گیرد. به قاعده اعضای ائتلاف و کاندیداها در محل ستاد آنها مستقر بوده و کسی که خواهان توضیح یا روشن شدن قضیه بود، می توانست مراجعه نماید و سئوال یا ابهام خود را مطرح نماید. بنابراین ابهامی وجود نداشت که تا این اندازه مورد بحث و جدل قرار گیرد. در این زمینه به موارد زیر می توان اشاره داشت:

- این تصور که ائتلاف به فرماندار نزدیک است یا به نماینده و در نتیجه حکم به عدم مشروعیت ان داده شود، تصور ناصوابی است که بر مبنای درک "اشمیتی" از امر سیاسی مبنی بر تصور سیاست و امرسیاسی بر مبنای دوگانه ی دوست- دشمن است. البته روشن است که یاوران کاملا به صورت خودجوش شکل گرفته است، اما به معنای آن نیست که خود را در تقابل با فرماندار یا نماینده ی شهر تعریف کرده باشد. بازی در حوزه ی سیاسی در ایران یا در هر کشوری در چهارچوب قوانین موضوعه ی آن صورت می گیرد. نمی توان در انتخابات شرکت کرد و از آن رفتار اپوزیسیون خارج نشین را مراد کرد. از قضا یاوران با هدف رفع کاستی هایی که درک کرده اند پا به عرصه گذاشته اند. در این رابطه بسیار طبیعی است که با فرماندار شهرستان و مسئولان دیگر کار کنند و از این رهگذر به راه های برون رفت فکر کنند.

- آنچه از اهمیت برخوردار است تثبیت و گسترش اعتماد و سرمایه ی اجتماعی است که در انتخاب اعضای یاوران به عنوان اعضای شورای شهر ایجاد شده است. این امر البته با همراهی دیگر اعضای منتخب به انجام می رسد. نتیجه ی این همکاری و همراهی در میان اعضای شورا، ایجاد یا تقویت شخصیت حقوقی واقعی شورای شهر در نظر مردم و مسئولان است.

- پیشنهاد می کنم که در این دوره و با توجه به تغییری که در شورا توسط رای مردم ایجاد شده است، مسئولان اداری با نگرشی نو به شورا و جایگاه آن بنگرند. این تغییر دید در رفتار اعضای شورا و مردم نیز می تواند تاثیر مستقیم داشته باشد و نوعی از همگرایی بیشتر را میان مردم و مسئولان ایجاد نماید.

در نهایت تجربه ی جدید شورای شهر بوکان فرصتی است که با استفاده از آن، امکان برون رفت از وضعیت موجود را به سمت فرهنگ رفتاری و گفتاری مبنی بر احترام متقابل، عدم سوء ظن به دیگری و ایجاد فضای همکاری و تعامل فراهم شود.

نوشته شده در شنبه ششم خرداد ۱۳۹۶ساعت 15 توسط عبدالعزیز مولودی |