خاورمیانه ی جدید !!!

خاورمیانه ی جدید!!

عبدالعزیز مولودی

وقوع بحران و خشونت های سازمان یافته ی دولتی و غیردولتی در خاورمیانه مخصوصا در کشورهای عراق، سوریه، لیبی و ترکیه در مجموع شرایط ناهمواری برای مردم این کشورها مخصوصا سوریه و عراق فراهم کرده است به طوریکه بخش عمده ای از مردم این کشورها را راهی مهاجرت به خارج کرده است. در عین حال آنها با مشکلات عدیده ای در حین و بعد از مهاجرت شده اند.

در کنار این موج مهاجرت گسترده که هنو ادامه دارد، سطح وسیعی از تخریب فضای زندگی در شهرها و روستاها و مخصوصا تخریب بناهای تاریخی و زیانهای کوتاه مدت و درازمدت مالی و اقتصادی ناشی از بحران باقی مانده است که آینده ی تمدنی این مناطق را با مشکل مواجهه می سازد.

تلفات جانی و روانی ناشی از جنگ نیز تا چند دهه بعد از پایان بحران، دامنگیر مردم منطقه است. اما در کنار همه ی این نتایج نامطلوب، در ظاهر امر یک نتیجه ی بسیار مهم از این بحران قابل توجه است که می توان از آن به شکل گیری خاورمیانه ی جدید اما نه با صبغه ی آمریکایی که این بار با صبغه ی روسی یاد کرد.

به نظر می رسد با افزایش روز افزون حضور سیاسی، دیپلماتیک و نظامی روسیه در بحران خاورمیانه و از جمله دخالت در سوریه، موقعیت سیاسی روسیه در منطقه و جهان بسیار بهبود یافته است، تا جاییکه خبرگزاری های روس از زمینه سازی برای تاسیس مجدد اتحاد جماهیر جدید به رهبری روسیه بحث می کنند.

تردیدی نیست که روسیه از این بحران ها برای برآمدن جدید به قدرت و تبدیل شدن به قدرتی جهانی همانند گذشته استفاده کرده است و در صورت تشکیل اتحادیه ی جدید در منطقه توسط روسیه، این امر تحقق بیشتری پیدا می کند؛ با این وصف آنچه که در نتیجه ی این فرآیند برای مردم منطقه حاصل می شود، نظامی شدن بیشتر ساحت زندگی فردی و اجتماعی آنها، افزایش احتمالی خشونت در نتیجه ی بروز رقابت جدید روسیه با آمریکا و بی ثباتی اوضاع منطقه در نتیجه ی این رقابت ها خواهد بود. برخی از شواهد امر هم حاکی از آن است که روسیه از منظری قدرتمندانه تر از گذشته در اجلاس کنونی بیست کشور اقتصادی مهم در چین برخورد کرده و حتی اعلام کرده اند که وضعیت سوریه را در توافق دوجانبه ی آمریکا با روسیه حل خواهند کرد. اگر این اتفاق بیفتد و بحران سوریه با رای و تصمیم دو کشور به نتیجه ی نهایی برسد، می توان تصور کرد که نفوذ روسیه در منطقه به مراتب بیشتر از آنچه تا کنون بوده است، افزایش پیدا کرده و اتحادهای جدیدی در منطقه شکل می گیرد.

آنچه در وجه غیردولتی آن می توان گفت، این است که تنها جنبشهای جدید اجتماعی که برای اهدافی چون برقراری صلح، حفظ محیط زیست و مانند آنها فعالیت می کنند، قادرند تا حرکتی جهانی را برای جلوگیری از افزایش خشونت های یادشده ایجاد کنند. در غیر این صورت و تا وقتی که بازار اسلحه برقرار است، جنگ و خونریزی در میان مردم منطقه نیز ادامه خواهد یافت.

با امید به شکل گیری جنبش مدنی جهانی برای برقراری صلح و محدود نمودن دولت ها و گروه های سازمان یافته برای اقدام به جنگ ، سرکوب و خونریزی.